BẦU CỬ TỔNG THỐNG MỸ ĐI VỀ ĐÂU

 BẦU CỬ TỔNG THỐNG MỸ ĐI VỀ ĐÂU

Hình minh họa – Cử tri đoàn của bang North Carolina ký vào giấy chứng nhận bỏ phiếu tại trụ sở cơ quan lập pháp bang này, ngày 19-12-2016. (Ảnh: Reuters)

Hôi Luận: Bầu Cử Tổng Thống Mỹ Đi Về Đâu

Nhà báo Vi Anh (VA), Cựu Dân biểu VNCH & Cựu Quân Nhân Trần Duy Biên (TDB), Master Toán Mỹ

VA:

Tin RFI: 16/12/2020, Bầu cử tổng thống Mỹ: Phe Trump vẫn hy vọng nhờ “vũ khí” mới.

Cho dù đại cử tri đoàn ngày 14/12/2020 đã xác nhận thất bại của Donald Trump trong cuộc bầu cử tổng thống, bản thân tổng thống mãn nhiệm và những người ủng hộ ông một cách triệt để nhất vẫn không chịu thua và bám vào hy vọng đảo ngược được tình thế vào ngày 06/01/2021 khi Quốc Hội Lưỡng Viện Mỹ họp lại để thông qua kết quả bầu phiếu của các đại cử tri. 

TDB:

Tuy nhiên, giới chuyên gia luật pháp đều cho rằng các nỗ lực kể trên sẽ tiếp tục thất bại. Theo ghi nhận của nhật báo Pháp 20 minutes hôm 16/12/2020, trong những ngày qua, nhiều phương tiện truyền thông bảo thủ tại Mỹ và những người ủng hộ Donald Trump đã đồng loạt cho rằng các nghị sĩ đảng Cộng Hòa trong Quốc Hội Hoa Kỳ hoàn toàn có thể đảo ngược kết quả vào ngày 06/01/2021.

Trang web cực hữu The Gateway Pundit ghi nhận : “Hiện đã có các đại cử tri song song ở ba bang”. Đại cử tri “song song” là những người ủng hộ ông Donald Trump được một số nghị sĩ Cộng Hòa ở các bang chiến địa tự ý đề cử vì họ không chấp nhận các đại cử tri chính thức của bang.

Trên đài truyền hình Newsmax cực kỳ ủng hộ Trump, bà Tricia Flanagan thuộc Đảng Cộng Hòa giải thích : “Bang Nevada đã chứng nhận các đại cử tri của mình, những người ủng hộ tổng thống Trump, con đường đã được rộng mở cho Tòa Án Tối Cao hoặc Tu Chính Án thứ 12”. Báo The Epoch Times, cũng thuộc xu hướng thân Trump, cũng đã quảng bá luận điểm này.

VA:

Trong thực tế, đúng là một số bang đã chỉ định cái gọi là đại cử tri “song song” hay “thay thế” đó, nhưng theo báo 20 minutes, ông Chris Edelson, giáo sư khoa học chính trị chuyên về định chế tại Đại Học Washington, cho rằng những người này không có bất kỳ tư cách pháp lý nào.

PUBLICITÉ

Tổng cộng, các nghị sĩ Cộng Hòa đã dàn dựng một số cuộc bỏ phiếu của những người họ mệnh danh là “đại cử tri thay thế” ở 7 bang : Nevada, Arizona, Georgia, Pennsylvania, Wisconsin, Michigan và New Mexico.

Thế nhưng, như giáo sư luật Rick Hasen lưu ý trên blog Election Law của ông, những người này “không được các quan chức ở các bang này cũng như cơ quan lập pháp chứng nhận. Do đó, họ không có thẩm quyền pháp lý“, và sẽ không thể được Quốc Hội tính tới vào tháng Giêng.

Tổng thống Trump đã gây áp lực trong nhiều tuần lễ đối với nhiều nghị sĩ đảng Cộng Hòa ở địa phương, vốn chiếm đa số ở Michigan và Pennsylvania. Nhưng các cơ quan lập pháp này từ chối xác nhận các danh sách “thay thế”. Do vậy sẽ không xẩy ra kịch bản như vào năm 1876, với một đại cử tri đoàn chính thức, và một đại cử tri đoàn do nghị sĩ địa phương lập ra, tạo nên tình trạng bế tắc để Quốc Hội Liên Bang lao vào can thiệp.

TDB:

Khả năng thứ hai mà giới thân Trump hy vọng thành công là Quốc Hội sẽ ngăn chặn việc chứng nhận ông Joe Biden làm tổng thống.

Dân biểu đảng Cộng Hòa Mo Brooks đã tuyên bố sẽ đệ đơn kháng cáo, yêu cầu hủy bỏ phiếu đại cử tri ở một số bang. Để ý kiến ​​phản đối của ông được Quốc Hội xem xét, ông cần được một thượng nghị sĩ ủng hộ. Tuy nhiên lãnh đạo đảng Cộng Hòa Mitch McConnell hôm qua đã công nhận Joe Biden là tổng thống đắc cử và, theo New York Times, ông đang vận động hậu trường để ngăn không cho các thượng nghị sĩ Cộng Hòa rơi vào một cái bẫy buộc họ phải bỏ phiếu chống lại ông Donald Trump.

Nhưng ngay cả khi khiếu nại được thông qua, Thượng Viện và Hạ Viện sẽ bỏ phiếu, và trong trường hợp hai viện đối lập nhau, ý kiến của Hạ Viện sẽ chiếm ưu thế, mà Hạ Viện lại do đảng Dân Chủ kiểm soát.

Một vũ khí khác được nêu lên là tu chính án thứ 12, quy định rằng khi số phiếu đại cử tri ngang nhau 269-269 trong cử tri đoàn, hoặc nếu có đủ số lượng phiếu đại cử tri bị bác bỏ, và không có ứng cử viên nào chiếm được đa số, Hạ Viện sẽ bổ nhiệm tổng thống. Và đó không phải là một cuộc bỏ phiếu của từng dân biểu trong đó đảng Dân Chủ sẽ có ưu thế mà là một cuộc bỏ phiếu theo đoàn, trong đó phe Cộng hòa có lợi thế.

VA:

Vấn đề là đại cử tri đoàn đã bầu xong một cách suôn sẻ với 306 phiếu cho Joe Biden so với 232 cho Donald Trump. Do vậy, không thể viện đến tu chính án thứ 12.

Nhưng có tin làm hy vọng rất mong manh.Cũng tin của RFI Pháp ngày 16/12/2020 Mỹ: Lãnh đạo đảng Cộng Hòa ở Thượng Viện công nhận Joe Biden thắng cử tổng thống

Một hôm sau khi đại cử tri đoàn chính thức xác nhận chiến thắng của ông Joe Biden trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, ngày 15/12/2020, lãnh đạo đảng Cộng Hòa ở Thượng Viện Mitch McConnell công nhận thắng lợi của ứng cử viên đảng Dân Chủ và gởi lời chúc mừng đến ông Joe Biden cùng phó tổng thống tân cử Kamala Harris.

Tuyên bố của một nhân vật đầy uy lực trong đảng Cộng Hòa, lại nổi tiếng là người hết sức ủng hộ ông Trump, ngay tại diễn đàn Thượng Viện, là một lời công nhận rõ ràng thất bại của ứng cử viên đảng Cộng Hòa, vào lúc tổng thống Mỹ vẫn khăng khăng phủ nhận thực tế.

TDB:

Từ thủ đô Washington, thông tín viên RFI Anne Corpet tường trình:

“Đại cử tri đoàn đã lên tiếng, vì vậy tôi muốn chúc mừng tổng thống đắc cử Joe Biden”. Rốt cuộc, ông Mitch McConnell đã phải công nhận một thực tế hiển nhiên. Thậm chí ông còn nói chuyện qua điện thoại với Joe Biden.

Lãnh đạo đầy quyền lực của phe đa số ở Thượng Viện như vậy là đã báo hiệu sự chấm dứt cuộc nổi dậy của đảng Cộng Hòa chống lại phán quyết của thùng phiếu. Thế nhưng nhiều nghị sĩ Cộng Hòa vẫn ngại làm mất lòng chủ nhân Nhà Trắng.

Lãnh đạo phe thiểu số thuộc đảng Dân Chủ ở Thượng Viện ông Chuck Schumer đã trực tiếp kêu gọi Donald Trump noi gương ủng hộ viên trung thành của ông tại Thượng Viện.

Ông Schumer tuyên bố: “Thay mặt cho đất nước, tổng thống Trump nên lấy cảm hứng từ nhà lãnh đạo McConnell để nói rằng đã đến lúc kết thúc nhiệm kỳ của mình với một thái độ lịch sự và tự trọng tối thiểu, những phẩm chất mà những người tiền nhiệm của ông đã nỗ lực thể hiện trong khuôn khổ truyền thống của tiến trình chuyển giao quyền lực một cách êm thắm của nước Mỹ”.

VA:

Tuy nhiên, khi được hỏi vài giờ sau đó về việc Donald Trump có thể thừa nhận thất bại của mình hay không, phát ngôn viên Nhà Trắng Kayleigh McEnany đã trả lời: Tổng thống vẫn đang tham gia vào các vụ kiện liên quan đến cuộc bầu cử.

Thật vậy, thông qua mạng Twitter, tổng thống Trump tiếp tục gợi lên những cáo buộc gian lận, cho thấy rằng ông còn lâu mới muốn thừa nhận chiến thắng của đối thủ.

Hôm qua 15/12/2020, tổng thống Nga Vladimir Putin đã chính thức gửi điện chúc mừng Joe Biden, đồng thời khẳng định rằng bản thân ông “sẵn sàng tiếp xúc và hợp tác” với đồng nhiệm Mỹ tương lai.

Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro, đồng minh trung thành của Trump, cũng lên tiếng chúc mừng ông Joe Biden và cam kết “sẵn sàng hợp tác” với người đồng cấp Mỹ. Trước đó, tổng thống Brazil là lãnh đạo cuối cùng trong nhóm G20 là chưa chúc mừng ông Biden.

Cũng hôm qua, ông Biden đã trở lại bang Georgia, đến thành phố Atlanta để vận động cho hai ứng cử viên đảng Dân Chủ trong cuộc đua vào Thượng Viện. Nếu thắng, phe Dân Chủ sẽ giành được quyền kiểm soát Thượng Viện.

TDB:

Đại cử tri đoàn và những lá phiếu quyết định về tổng thống tương lai

Cách nay hơn một tháng, các cử tri trên toàn nước Mỹ đã tham gia cuộc bầu cử tổng thống, với hơn 81 triệu người dồn phiếu cho ứng cử viên đảng Dân Chủ Joe Biden, và hơn 74 triệu người chọn ứng viên  đảng Cộng Hòa Donald Trump. Tuy nhiên phải đợi đến ngày 14/12/2020, những lá phiếu chính thức bầu ra tổng thống và phó tổng thống tương lai của Hoa Kỳ mới được bỏ trong phiên họp của Đại Cử Tri Đoàn ở 50 tiểu bang và Đặc Khu Columbia, nơi đặt thủ đô Washington.

Và đây chính là điểm đăc biệt của thể thức bầu tổng thống Mỹ. Các cử tri không trực tiếp bỏ phiếu cho tổng thống, mà bỏ phiếu cho một nhóm 538 đại cử tri tạo nên đại cử tri đoàn ở mỗi bang. Hiến pháp Hoa Kỳ trao cho các đại cử tri quyền lựa chọn tổng thống và theo kết quả kiểm phiếu tại các bang, ông Biden dự kiến ​​sẽ có 306 phiếu đại cử tri, vượt xa con số 270 phiếu cần thiết để trở thành tổng thống, trong lúc ông Donald Trump chỉ được 232 phiếu mà thôi.

VA:

Trong những lần bầu cử trước đây, những thủ tục như chứng thực kết quả ở bang, hay việc bỏ phiếu của các đại cử tri không mấy được chú ý, nhưng lần này sự quan tâm đã tăng lên gấp bội vì lẽ tổng thống mãn nhiệm Donald Trump đã từ chối thất bại trong cuộc bầu cử, tiếp tục đưa ra những cáo buộc gian lận bầu cử dù không trưng ra được bằng chứng xác thực, luôn khẳng định mình là người thắng cử, và dùng mọi biện pháp nhằm đảo ngược kết quả bầu cử.

Thái độ đó khiến cho cuộc bầu phiếu của đại cử tri đoàn trở nên quan trọng vì kết quả này có tác dụng chốt lại một cách chắc chắn và không thể phủ nhận chiến thắng của ông Biden, mở đường cho ông làm lễ nhậm chức vào ngày 20 tháng Giêng 2021

Đại cử tri đoàn là gì và bao gồm những ai ?

Trước ngày đại cử tri đoàn họp lại, các phương tiện truyền thông Mỹ hôm 13/12 đã điểm lại một số yếu tố chính liên quan đến các đại cử tri của lần bầu cử năm 2020 này. Câu hỏi đầu tiên: Đại cử tri đoàn là gì và bao gồm những ai ?

Nhìn chung, các bang sẽ trao tất cả phiếu đại cử tri đoàn cho người chiến thắng trong cuộc bỏ phiếu phổ thông ở bang của họ, ngoại trừ hai bang Maine và Nebraska, nơi số đại cử tri được phân chia theo tỷ lệ phiếu mà mỗi ứng cử viên đạt được.

TDB:

Các đại cử tri thường là các quan chức dân cử ở địa phương, các chính khách tên tuổi hay có triển vọng, hoặc những người trung thành lâu năm với đảng. AP đã nêu tên một vài đại cử tri nổi tiếng như nữ thống đốc bang South Dakota Kristi Noem, một đại cử tri của ông Trump và là người có thể làm ứng cử viên tổng thống năm 2024 của đảng Cộng Hòa, hay bà Stacey Abrams, từng là ứng cử viên của đảng Dân Chủ tranh chức thống đốc bang Georgia vào năm 2018, nhưng đã bị thua.

Theo CNN, trong đại cử tri đoàn New York, của đảng Dân Chủ, có hai đại cử tri nổi tiếng là cựu tổng thống Bill Clinton và phu nhân là bà Hillary Clinton, cựu ngoại trưởng thời tổng thống Obama, cựu ứng cử viên tổng thống bị thất cử năm 2016.

Liệu có khả năng một đại cử tri không bầu theo những gì đã cam kết?

Trên vấn đề này, theo AP, ở 32 bang và Đặc Khu Columbia, luật pháp địa phương buộc các đại cử tri bỏ phiếu cho người đã chiến thắng trong cuộc bầu cử theo phương thức phổ thông đầu phiếu. Trong số này, 15 bang còn quy định thêm biện pháp trừng phạt đối với những ai không bầu đúng theo cam kết. Tháng 7 vừa qua, Tòa Án Tối Cao Hoa Kỳ đã nhất trí ủng hộ quyền trừng phạt của các bang.

Nhìn chung, các đại cử tri hầu như luôn luôn bỏ phiếu cho người chiến thắng tại bang của mình, nhưng trong lịch sử bầu cử tổng thống Mỹ, cũng xẩy ra một vài trường hợp được gọi là đại cử tri “bất tín – faithless”, tức là không bầu cho người lẽ ra mình phải bầu.

Theo kênh truyền hình ABC, trong cuộc bầu cử năm 2016 chẳng hạn, 7 đại cử tri đã tìm cách bỏ phiếu cho các ứng cử viên khác, trong đó có 5 người không bầu cho bà Hillary Clinton, và 2 người không bầu cho ông Donald Trump.

VA:

Cách thức bầu như thế nào?Đại cử tri đoàn không tập hợp lại ở cùng một nơi để bỏ phiếu, mà họp lại theo từng bang, tại một địa điểm do Nghị Viện mỗi bang quy định.

Tùy theo múi giờ, các bang đầu tiên bỏ phiếu là Indiana, Tennessee và Vermont, sẽ mở màn lúc 10 giờ sáng. Tại các bang chiến địa mà kết quả bị tổng thống Trump và những người thân cận tranh cãi gay gắt, các đại cử tri của Arizona, Georgia và Pennsylvania dự kiến sẽ bỏ phiếu vào buổi trưa, trong khi Wisconsin sẽ bắt đầu bầu lúc 13 giờ, và Michigan lúc 14 giờ.

Hình thức bỏ phiếu rất cổ điển, sử dụng phiếu trên giấy: một phiếu cho tổng thống và một phiếu cho phó tổng thống. Các phiếu bầu sau đó được kiểm và các đại cử tri ký tên vào sáu tờ giấy chứng nhận kết quả. Các tờ chứng nhận này sẽ được gởi qua đường bưu điện đến nhiều định chế khác nhau theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, bản quan trọng nhất được gửi tới chủ tịch Thượng Viện là phó tổng thống đương nhiệm, và chính bản này được dùng làm cơ sở để Quốc Hội Hoa Kỳ kiểm phiếu.

TDB:

Vai trò của Quốc Hội Liên Bang ra sao?Sau khi đại cử tri đoàn hoàn tất việc bỏ phiếu, sẽ đến lượt Quốc Hội lưỡng viện Mỹ nhập cuộc, với cả hai viện triệu tập phiên họp vào ngày 06/01/2020. Các phong bì từ mỗi địa phương sẽ được mở ra và các phiếu bầu được kiểm.

Nếu ít nhất một thành viên của mỗi viện phản đối bằng văn bản đối với một số phiếu đại cử tri, thì Hạ Viện và Thượng Viện sẽ họp riêng để xem xét về vấn đề này. Để có giá trị, quyết định phản đối phải được cả hai viện tán đồng, nhưng do việc Hạ Viện hiện nằm trong tay đảng Dân Chủ, các phản đối nhắm vào phiếu bầu cho ông Biden khó có khả năng được thông qua. Nếu không có tranh cãi thì các phiếu bầu sẽ được tính như kết quả của các bang.

Và sau đó là bước cuối cùng: lễ nhậm chức của tân tổng thống vào ngày 20/01/2021.

VA:

Chế độ đại cử tri đoàn là chủ đề thường xuyên bị chỉ trích trong hơn hai thế kỷ. Một luận điểm thường được lặp đi lặp lại: Người giành được đa số phiếu phổ thông vẫn có thể bị thua trong cuộc bầu cử tổng thống. Điều đó đã xảy ra hai lần trong 20 năm gần đây. Đó là trường hợp ông Al Gore của đảng Dân Chủ bị thua ông George W. Bush vào năm 2000, và bà Hillary Clinton, cũng đảng Dân Chủ, bị thua ông Donald Trump vào năm 2016./.

Related post

Bình Luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.