CHÂU ÂU LẠI ‘SUP BẪY’ CỦA TRUNG QUỐC

 CHÂU ÂU LẠI ‘SUP BẪY’ CỦA TRUNG QUỐC

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen

Vào khoảng trung tuần tháng 6/2020, tại Bruxelles, bà Margrethe Vestager, ủy viên châu Âu về cạnh tranh và ông Thierry Breton, ủy viên phụ trách thị trường nội khối đã trình bày các dự án đối phó với các công ty ngoại quốc được nhà nước trợ cấp.

Giờ đây, Ủy Ban Châu Âu không còn muốn bị coi là «ngây thơ» trước một Trung Quốc đang bành trướng khắp nơi trên thế giới, cũng như trước các đại tập đoàn kỹ thuật số Mỹ. Le Monde ghi nhận những từ ngữ «tự chủ chiến lược», «chủ quyền», một châu Âu «hùng mạnh» không còn để ngỏ trống trải tứ bề, ngọn gió nào cũng tung hoành được.

Đại dịch Covid-19 (tiền thân là virus Vũ Hán) đã mở mắt cho những nước trong số 27 thành viên Liên Hiệp Châu Âu không còn tin vào sự «tử tế» của Trung Quốc. Sau nhiều thập niên chịu thiệt thòi khi mở toang cửa thị trường trong khi Hoa lục vẫn kiên trì đóng cửa im ỉm, nay châu Âu muốn tỏ rõ, thời kỳ ngây thơ trước Bắc Kinh sắp sửa trở thành quá khứ.

Lại tiếp tục ‘ngây thơ’!

Trong một bài viết có tựa đề: “Hiệp định đầu tư Liên Âu – Trung Quốc: Thực hư về sức mạnh của Bắc Kinh” được đăng tải trên RFI, Một lần nữa cho thấy các chính trị gia của châu Âu lại “quá ngây thơ” trước một Trung Quốc ‘gian manh và lật lọng’
Cụ thể, vào ngày 30/12/2020 Ủy Ban Châu Âu thông báo «về nguyên tắc» đạt được « Hiệp định đầu tư toàn diện CAI – Comprehensive Agreement on Investment» với Trung Quốc.

Một lần nữa, cho thấy các chính trị gia châu Âu lại ‘sụp bẫy’ Trung Quốc dù đã bị Bắc Kinh dạy cho nhiều bài học cay đắng.

Theo nhiều nhà phân tích hiệp định đầu tư toàn diện giữa Liên Hiệp Châu Âu và Trung Quốc trước hết là một «thắng lợi về chính trị» của Bắc Kinh, nhưng tầm mức quan trọng về kinh tế thì «không nhiều».

Chủ tịch Ủy Ban Châu Âu, Ursula Von Der Leyen hồ hởi tuyên bố hiệp định đầu tư toàn diện – CAI «cho phép các nhà đầu tư châu Âu tham gia thị trường Trung Quốc ở mức độ quy mô chưa từng có». Pháp từng xem việc đòi Trung Quốc phê chuẩn công lước lao động quốc tế chống, lao động cưỡng bức là một «lằn ranh đỏ» nay đã ‘ngây thơ’ cho rằng Paris ép được Bắc Kinh «nhượng bộ».

Châu Âu còn hí hửng lưu ý, chính quyền của Tập Cận Bình đã có những cam kết «mạnh mẽ» tuân thủ các chuẩn mực về môi trường của châu Âu và sẽ «minh bạch» trong chính sách trợ giá cho các doanh nghiệp… Báo chí Trung Quốc thì nói đến một « thỏa thuận với quy mô lớn chưa từng thấy ».

Thế nhưng cho đến hôm nay, toàn bộ nội dung thỏa thuận vẫn chưa được phổ biến rộng rãi

Nhà nghiên cứu Philippe Le Corre trường Harvard Kennedy School ghi nhận «trên giấy tờ Trung Quốc đồng ý mở rộng thị trường nội địa cho các nhà đầu tư châu Âu trong các lĩnh vực như là dịch vụ tài chính, bệnh viện tư và kể cả về việc quản lý dữ liệu». Hiệp định này liên quan đến tổng cộng 140 tỷ đô la đầu tư trực tiếp (FDI) của Liên Âu vào thị trường Trung Quốc và 120 tỷ trong chiều ngược lại.

Kế tới, thông cáo chính thức của Ủy Ban Châu Âu về hiệp định đầu tư với Trung Quốc cũng cho thấy CAI không giới hạn ở lĩnh vực đầu tư mà còn trực tiếp ảnh hưởng đến từ công nghệ sản xuất xe hơi điện, công nghiệp hóa chất, đến lĩnh vực trang thiết bị viễn thông và các nhà cung cấp dụng cụ y tế …

Bruxelles mãn nguyện là trong tất cả những lĩnh vực này, Bắc Kinh «hứa đối xử công bằng» với các hãng của châu Âu. Báo Le Monde ngày 31/12/2020 lưu ý độc giả : tuyệt nhiên không thấy Trung Quốc nêu lên cụ thể là sẽ mở cửa thị trường đến mức độ nào cho các đối tác châu Âu.

Ở chiều ngược lại Bruxelles ghi rõ sẽ dành 5 % thị phần nội địa cho các «công ty Trung Quốc trong ngành năng lượng tái tạo».

Tác giả bài báo gián tiếp cho rằng châu Âu đã đổi «một cam kết cụ thể để nhận được một lời hứa suông». Không chỉ có thế. Vấn đề đặt ra là CAI do liên hệ đến nhiều ngành nghề sẽ tác động lâu dài đến chiến lược phát triển và kể cả đến vấn đề an ninh của 27 thành viên Liên Âu. Một cách cụ thể Trung Quốc đã nhượng bộ châu Âu trên những điểm nào để đổi lấy một «thỏa thuận về nguyên tắc» với Bruxelles ?

Chuyên gia về Trung Quốc Valérie Niquet, Quỹ Nghiên Cứu Chiến Lược của Pháp – FRS trên đài truyền hình tư nhân BFM phân tích : «Rốt cuộc thì Trung Quốc chẳng cam kết gì nhiều và nhất là đã tránh động chạm đến những vấn đề gắn liền với các quyền lợi cốt lõi của Bắc Kinh. Chẳng hạn như trong việc giải quyết tranh chấp khi cần, hay phải trừng phạt những bên không tôn trọng các quy tắc đã thông qua … Đây là điều rất khó thực hiện, do hệ thống luật pháp và hành chính của Trung Quốc khác hẳn so với của phương Tây mà Trung Quốc thì không chấp nhận các tiêu chuẩn của Âu, Mỹ. Bắc Kinh theo đuổi một logic riêng. Logic đó thường mang nặng màu sắc chính trị. Chúng ta thấy rõ điều đó qua việc tập đoàn Alibaba đã bị cấm cửa thị trường chứng khoán vào giờ chót. Lý do : ông Tập Cận Bình thấy là Alibaba có thể trở thành đối thủ cạnh tranh với mô hình của đảng Cộng Sản Trung Quốc. Tấm gương của Alibaba chứng minh rằng càng phải thận trọng với Trung Quốc cho dù đây là thị trường đầy tiềm năng mà không ai muốn bỏ lỡ».

Trung Quốc nhượng bộ? Đừng ảo tưởng

Valérie Niquet kết luận sẽ là một sai lầm lớn nếu nghĩ rằng hiệp định đầu tư CAI sẽ buộc Trung Quốc vào khuôn phép theo như ý muốn của châu Âu : «Tôi không tin rằng Trung Quốc sẽ đưa ra những cam kết cụ thể để thúc đẩy trở lại cỗ máy kinh tế toàn cầu cho dù là Bắc Kinh cần kinh tế thế giới chóng được phục hồi để còn mua vào hàng của Trung Quốc. Hơn nữa tới nay Trung Quốc lệ thuộc vào thế giới từ công nghệ đến đầu tư … và cả sức tiêu thụ của châu Âu hay Mỹ. Nhưng không vì thế mà Bắc Kinh chấp nhận cải tổ theo đòi hỏi của phương Tây.

Philippe Le Corre trường Harvard Kennedy School cho rằng chỉ cần nhìn vào những cam kết của Trung Quốc để đẩy được cánh cửa Tổ Chức Thương Mại Thế Giới hồi 2001 cũng đủ thấy thực tâm của Bắc Kinh : «Trung Quốc thường xuyên vi phạm các hiệp định quốc tế. Chính quyền nước này không gắn bó với việc các tập đoàn Trung Quốc phải tuân thủ luật lao động quốc tế. Chỉ sáu tháng sau khi gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới những hãng xưởng sản xuất hàng giả đã mọc lên như nấm tại Hoa lục và quyền sở hữu trí tuệ bị vi phạm. Ngược lại với châu Âu, một khi đã đặt bút ký, các thỏa thuận trở thành những khung pháp lý phải được tuân thủ»

Trong mọi trường hợp các nhà phân tích cho rằng châu Âu chẳng những đã sai lầm khi thông báo đạt được thỏa thuận đầu tư với Trung Quốc. Hơn thế nữa Liên Hiệp Châu Âu, đứng đầu là thủ tướng Đức Merkel đã dành cho Bắc Kinh một món quà chính trị không đúng lúc. Bắc Kinh đang siết chặt gọng kềm nhắm vào các nhà dân chủ Hồng Kông, đe dọa thôn tính Đài Loan càng lúc càng gay gắt đó là chưa kể lời lẽ hung hăng của các nhà ngoại giao Trung Quốc với tất cả các đối tác trên toàn cầu từ Úc đến châu Âu.

Có một điều may mắn là để chính thức có hiệu lực, hiệp định đầu tư Liên Hiệp Châu Âu –Trung Quốc còn phải vượt qua hai cửa ải quan trọng : một là phải được Nghị Viện Châu Âu thông qua và hai là phải được tất cả 27 thành viên Liên Âu phê chuẩn. Con đường còn dài.

Nhưng cũng có thể nhiều vị vẫn chưa thuộc bài thì cũng như … không !

Tham khảo RFI

Related post

Bình Luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.