ĐĂNG DUNG MÀI KIẾM DƯỚI TRĂNG

 ĐĂNG DUNG MÀI KIẾM DƯỚI TRĂNG

Đặng Dung (1373-1414)

Lược sử & Cảm Hoài

Đặng Dung, người huyện Thiên Lộc, Nghệ An, con Đặng Tất. Hai cha con đều phò Nhà Hậu Trần Giản Định Đế. Sau khi cha là Đặng Tất bị Giản Định Đế giết oan, Đặng Dung theo phò Trùng Quang Đế, lập được nhiều chiến công hiển hách.  Trong trận Thái Gia (Ái Tử,Quảng Trị), Ông đánh úp doanh trại giặc bằng bộ binh và tượng binh, suýt bắt sống được Trương Phụ; nhưng vì không biết mặt hắn, nên Trương Phụ đã lẫn vào quân binh mà trốn thoát..!!

Cuối cùng vì binh ít thế cô, cả chúa tôi đều bị tướng giặc Trương Phụ vây bắt. Trên đường giải đi về Tàu, cả hai chúa tôi đều nhảy xuống biển tuẫn tiết..!! (Có nguồn nói Đặng Dung bị tên Trương Phụ giết bằng cách mổ bụng dã man ?!).

Dưới đây là bài thơ “CẢM HOÀI” (hay “Thuật Hoài”) duy nhứt của Đặng Dung: 

CẢM HOÀI

Thế sự du du nại lão hà

Vô cùng thiên địa nhập hàm ca

Thời lai đồ điếu (*) thành công dị

Vận khứ anh hùng ẩm hận đa

Trí chủ hữu hoài phù địa trục

Tẩy binh vô lộ vãn thiên hà (**)

Quốc thù vị báo đầu tiên bạch

Kỷ độ Long Tuyền đái nguyệt ma

ĐẶNG DUNG

 bán thịt (Phàn Khoái). Điếu: chàng câu cá (Hàn Tín). 

(**) Vãn thiên hà –  Do điển thơ Đỗ Phủ:

“An đắc tráng sĩ vãn Ngân Hà, 

Tịnh tẩy giáp binh trường bất dụng.”

(Ước gì có tráng sĩ kéo sông Ngân xuống, để rửa sạch giáp binh rồi cất đi lâu dài, vì không còn chiến tranh nữa..!)

Gợi hình nhất của bài thơ là hai câu cuối, đúng là thi trung hữu họa.  Rất nhiều người sẽ yêu hai câu thơ này vì hình ảnh hào hùng của của một tráng sĩ bạc đầu vẫn kiên gan mài kiếm dưới trăng. Nó rực rỡ hơn nhiều hình ảnh Tôn Thất Thuyết ngồi cầm gươm chém đá trong những ngày tàn của cuộc đời. Nó tuyệt vời hơn nhiều hình ảnh một thi sĩ Cao Tần vác thanh kiếm gẫy lên non vạch đất nhớ quê hương. 

Bài thơ, về khía cạnh riêng, phản ảnh hoàn cảnh, tâm sự và hoài bão của tác giả, nó gây cảm ứng đồng điệu nơi người đọc. Về khía cạnh chung nó làm rung động sâu xa mỹ cảm nơi người đọc vì hình ảnh và nhạc điệu phong phú của nó. 

Vì bài thơ có nhiều ưu điểm nên người ta khó lòng dịch được hết cái hay.  Để thưởng thức trọn vẹn bài thơ, có lẽ ta nên đọc và thưởng thức thẳng vào nguyên tác.

Trần Văn Giang (st) 

Related post

Bình Luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.