TỔNG TUYỂN CỬ 2020 TẠI MỸ

 TỔNG TUYỂN CỬ 2020 TẠI MỸ

Tổng thống Donald Trump

Vũ Quý Kỳ

TRUMP VÀ THẾ GIỚI – CÁCH GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

 

Là một người thành công lớn về kinh doanh, Ông Trump đã lựa chọn được những cố vấn thượng thặng về kinh tế và thương mại, và đã giải quyết được những vấn đề hóc búa trong tương quan quốc tế và đem lại thắng lợi lớn cho Hoa Kỳ.

1.Lối nhìn đột phá(độc đáo và có hậu quả quyết định)

Một trong những lý do chính giúp cho Ông Trump thành công lớn là vì Ông ta đã có một cái nhìn “đột phá” về thời đại mới trong khi những nhà lãnh đạo tầm thường như Bush “con”, Clinton, và Obama không có được. Trong tương quan quốc tế, trong khi Ông Trump nhìn vấn đề theo nhãn quan của thế kỷ 21, thì các vị tổng thống kia còn nhìn dưới lăng kính của hậu đệ nhị thế chiến, hoặc khá lắm là cuộc chiến tranh lạnh.

Một thí dụ cụ thể là sự nhận định về bản chất của các thực thể: Trung Cộng, Liên Hiệp Âu Châu, Minh Ước Bắc Đại Tây Dương,Khối Ả Rập, Liên Hiệp Quốc, vấn đề Israel và Palestine, vấn đề Hồi Giáo vân vân. Bản chất và tầm quan trọng của các thực thể nói trên đã thay đổi hoàn toàn trong thời gian từ năm 1945 cho tới năm 2015. Do đó cách ứng xử của Hoa Kỳ đối với các thực thể nói trên không nhất thiết phải như cũ và nhiều khi cần thay đổi hoàn toàn.

Một thí dụ thứ hai là cách nhận định chính xác về bản chất của các vấn đề quốc tế như mậu dịch (trade), toàn cầu hóa (globalization), vấn đề Khủng Bố Hồi Giáo, v.v… mà các nhà lãnh đạo Hoa Kỳ trước kia đã đánh giá sai hoặc hiểu lầm, hoặc lạnh cẳng và không giám đụng tới.

  1. Lối nhìn Nhất Quán (consistent and unified)

Trong khi điều hành các vấn đề nội trị cũng như bang giao quốc tế, Ông Trump luôn luôn đặt đất nước Hoa Kỳ và người dân Hoa Kỳ lên hàng đầu. Đó là nguyên lý nhất quán không bao giờ thay đổi của Ông Trump. Điều này không có nghĩa là ông Trump có óc kỳ thị đối với những người không phải Hoa Kỳ, và các quốcgia ngoài Hoa Kỳ. Trái lại Ông ta tôn trọng và đòi hỏi sự công bằng trong bang giao quốc tế, trong cách ứng xử giữa các quốc gia với nhau.

  1. Mậu Dịch Và Lối Nhìn Nhất Quán – “Trade WarLà Gì” (Chiến Tranh tương mại) ?

Đây là lúc chúng ta phải tìm hiểu chút đỉnh về “tự do mậu dịch” và chiến tranh mậu dịch, là vấn đề gián tiếp bắt nguồn từ một khái niệm kinh tế do David Ricardo đề xuất, và đưa đến hệ luận cho rằng tự do mậu dịch sẽ đem lại lợi ích cho cả người bán và người mua. Theo quan niệm của Ricardo, người sản xuất sẽ tìm nơi nào có giá nhân công rẻ, giá nguyên liệu rẻ để sản xuất với “giá thành” hạ thấp. Sau đó sản phẩm có giá thành hạ thấp sẽ được đem bán lại tại những nơi có giá cao để lấy lợi tối đa.Tóm tắt là: “sản xuất ở nơi phí tổn thấp, bán lại ở nơi giá bán cao”. Muốn được như thế phải có Tự Do Mậu Dich

Quy luật quan trọngcủa Tự Do Mậu Dịch là gì? Muốn có tự do mậu dịch như quan niệm của Ricardo, điều kiện tiên quyết là phải có tự do cạnh tranh và tự do giao thương giữa nước này với nước kia mà không có sự can thiệp của chính quyền. Tự do giao thương có nghĩa là phải bãi bỏ hàng rào quan thuế giữa các quốc gia, và trong mỗi quốc gia, chính quyền phải bãi bỏ những chế độ “bao cấp” (subsidy), vì bao cấp là một mánh khóe giả tạo làm hạ giá thành, khiến cho sản phẩm có khả năng cạnh tranh mạnh hơn các quốc gia khác. Quan niệm tự do mậu dịch cũng ngăn cấm thủ đoạn phá giá hối xuất tiền tệ để giành ưu thế xuất cảng. Chủ trương tự do mậu dịch là một phản ứng chống lại khuynh hướng “mercantilism” (chủ nghĩa trọng thương) tại Âu Châu vào giai đoạn các triều đại mấy ông vua Louis XIII, XIV, XV của Pháp.Đặc biệt là ông Tổng Trưởng Tài Chánh Jean-Baptiste Colbert của Phápđã dùng biện pháp chiến tranh thương mại giành giựt với Anh, Áo, và Đức, để mang về nhiều quý kim,làm giàu cho nhà vua của Pháp (vua Louis XIV). Điểm cốt yếu của chủ trương “trọng thương”là nhà nước dựng lên hàng rào quan thuế (tariff barrier) để điều chỉnh xuất nhập cảng đưa đến sự cạnh tranh giữa Pháp và các quốc gia khác, giúp cho nhà vua được lợi, nhưng không giúp cho quyền lợi của người dân đen. Và khuynh hướng “trọng thương” thực sự đưa đến chiến tranh thương mại (Trade War) không có lợi cho người dân đen tý nào.

Đó là lý do khiến cho quan niệm Tự Do Mậu Dịch được đề cao.

Trên thực tế, Tự Do Mậu Dịch có hiện hữu trên thế giới hay không?

Kể từ sau Đệ Nhị Thế Chiến đã có nhiều nỗ lực của các cường quốc kỹ nghệ khuyến khích giao thương giữa các quốc gia nhằm giúp giảm giá thành của sản phẩm. Do đó World Trade Organization (WTO, Tổ chức Mậu Dịch Quốc tế) đã ra đời, và sau đó ít lâu, một số quốc gia trong vùng Thái Bình Dương đã ký kết hiệp ước TPP (Trans-Pacific Partnership – Free Trade Agreement) nhằm khuyến khích tự do mậu dịch giữa các nước trong khối.

Trên thực tế, ngoại trừ trong nội bộ Liên hiệp Âu Châu và khối NAFTA, chưa bao giờ có tự do mậu dịch trên toàn thế giới như người ta tưởng, vì hàng rào quan thuế vẫn hiện diện khắp nơi, làm lợi cho quốc gia này và làm hại cho quốc gia khác. Tại sao như thế? Rất đơn giản: ví dụ giữa Đức và Hoa Kỳ, cùng một sản phẩm thép, giả sử Đức đánh thuế 10% trên thép nhập cảng từ Hoa Kỳ, và nếu Hoa Kỳ đánh thuế 4%trên thép nhập cảng từ Đức, ta sẽ thấy người Đức sẽ có khuynh hướng bán thép cho Hoa Kỳ hơn là người Hoa Kỳ bán thép cho Đức. Khi Hoa Kỳ nhập cảng nhiều hơn xuất cảng, ta thấy có sự mất quân bình mậu dịch, thiệt hại cho Hoa Kỳ, và làm lợi cho Đức. Khi có sự thất quân bình mậu dịch, do quốc gia này giành giựt ưu thế với quốc gia kia, ta đã có một cuộc chiến tranh mậu dịch, như trong thời kỳ “trọng thương” (mercantile)và trong thí dụ nói trên, Hoa Kỳ bị thua thiệt. Ta nói là Hoa Kỳ bị thâm thủng mậu dịch.

Và sự thực là chiến tranh mậu dịch nói trên đã diễn ra trong nhiều năm qua, giữa Hoa Kỳ và nhiều nước khác, nhất là Trung Cộng, và thường thường Hoa Kỳnhường nhịn và chịu đựng sự thua thiệt. Nhưng không có người Mỹ nào la làng, mặc dù người Hoa Kỳ bị thiệt hại. Cho tới khi Ông Trump quyết định điều đình với các quốc gia đối tác để chấm dứt tình trạng bất công đối với người Mỹ, thì có nhiều người la làng phản đối Trump: Thương Chiến! Thương Chiến! (Trade War!) Điều lạ lùng là, trong mấy chục năm trước, các nước áp dụng thương chiến với Hoa Kỳ thì họ không la làng. Điều lạ lùng hơn nữalà trong số những người “la làng”có lắm người là chính trị gia Cộng Hòa, là những người ủng hộ tự do mậu dịch. Câu hỏi đăt ra là:tại sao trước kia họ không la làng mà bây giờ lại la làng? Thứ nhất, có thể họ la làng vì một nhu cầu chính trị; thứ hai, có thể họ la làng vì họ không hiểu “tự do mậu dịch” là cái con “kỳ nhông” hay là con gì,mặc dầu các dân biểu nghị sĩ đều có chuyên viên kỹ thuật để cố vấn; thứ ba, có thể họ giả vờ không hiểu ý nghĩa của “tự do mậu dịch”để có thể tự do phátngôn bừa bãi trong lúc đang ngủ mớ tại Quốc Hội (Có khá nhiều người ngủ mơ trong chính trường Mỹ).

Và Ông Trump quyết định thay đổi tình trạng mậu dịch bất công nói trên vì nó đãgây thiệt hại cho Hoa Kỳ:

Thứ nhất, Ông Trump quyết định rút ra khỏi hiệp ước đa phương TPP, là một hiệp ước còn đang chờ  được Quốc Hội phê chuẩn. Hoa Kỳ đã tham gia hiệp ước TPP trong một cơn ngủ mơ, vì thế đã bị Trung Cộng lừa gạt.

Thứ hai, Trung Cộng đã không bịp được Trump, và Ông ta đã đòi Trung Cộng phải điều chỉnh tương quan thương mại để đem lại công bằng cho Hoa Kỳ.

Sở dĩTrung Cộng đã vi phạm nguyên tắc tự do mậu dịch qua hiệp ước TPP, là vì Hoa Kỳ, qua các đời tổng thống trước, đã để Trung Cộng xỏ mũi lôi đi, ngay cả trước khi có thỏa ước TPP.

Trung Cộng đã xỏ mũi Hoa Kỳ như thế nào?Trung Cộng đã vi phạm nguyên tắc tự do mậu dịch bằng nhiều cách:

Thứ nhất, dùng biện pháp bao cấp cho hàng xuất cảng để hạ giá thành và gián tiếp làm giá thành hạ thấp trên lãnh vực xuất nhập cảng quốc tế (cạnh tranh bất chánh).

Thứ hai, khi nào cần thiết thì hạ giá đồng “Nguyên”, cũng là một mánh khóe cạnh tranh xuất cảng.

Thứ ba, tăng cường và ưu đãi ngành sản xuất quốc doanh và đè bẹp tư doanh. Đây cũng là một vi phạm to lớn đối với mậu dịch tự do, vì nguồn vốn của nhà nước quá lớn trong cơ sở quốc doanh so với nguồn vốn tư nhân của các quốc gia đối tác, đưa đến tình trạng cạnh tranh không công bằng trong mậu dịch tự do.

Thứ bốn, dìm lương nhân công trong nước để giảm giá sản phẩm thêm một mức và tăng khả năng  cạnh tranh.

Với một nhà nước chuyên chính như Trung Cộng, sự can thiệp thô bạo của nhà nước đã bóp méo mô hình mậu dịch song phương giữa Hoa Kỳ và Trung Cộng, trong khi những chính quyền tại Washington trước kia đã làm ngơ trong vấn đề mậu dịch “méo mó” với Trung Cộng. Hậu quả là: cho tới năm 2017, khi Tổng Thống Trump vào Tòa Bạch Ốc, tình trạng thâm thủng mậu dịch của Hoa Kỳ riêng đối với Trung Cộng là 300 tỷ mỹ kim mỗi năm. Và nhờ đó, Trung Cộng đã để dành được 3,000 tỷ mỹ kim ở ngân hàng dự trữ nước ngoài. Trong khi đó tổng cộng số thâm thủng mậu dịch của Hoa Kỳ đối với Trung Cộng vào năm 2017 là 8,000 tỷ mỹ kim. Điều này có nghĩa là tình trạng ngủ mơ đã diễn ra trong khoảng ít nhất là 26 năm (chia 8,000 tỷ mỹ kim cho 300 tỷ mỹ kim mỗi năm), tức là bốn đời tổng thống Obama, George W. Bush, Clinton, vàGeorge H. Bush. Và các ông tổng thống cùa cả hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ đều phải chịu trách nhiệm ngang nhau đối với bi kịch thâm thủng mậu dịch nói trên.

Bước đột phá về mậu dịch

Để chấm dứt tình trạng thất lợi cho Hoa Kỳ, Ông Trump đã đưa ra những đề nghị để đòi sự đối xử công bằng, theo đúng nguyên tắc tự do mậu dịch trong liên lạc thương mại với Hoa Kỳ: Trung Cộng phải bỏ chế độ bao cấp; bỏ tình trạng quốc doanh đè bẹp tư doanh; không được dìm lương công nhân; không được phá giá đồng Nhân Dân Tệ; và quan trọng nhất, phải công bằng trong việc mua bán với Hoa Kỳ.Cuộc điều đình với Trung Cộng đã kéo dài.Vì Trung Cộng cù nhày, không chấp nhận đề nghị của Hoa Kỳ nên Ông Trump đã phải dùng áp lực tài chánh. Trước hết Trump đã áp đặt thuế biểu 10% trên số lượng hàng hóa Trung Cộng trị giá 200 tỷ mỹ kim đang sắp nhập cảng vào Mỹ. Quyết định này đã gây một cơn chấn động làm thị trường chứng khoán Trung Cộng suy sụp 25% từ tháng 4 năm 2018.

Bước đầu tiên này đã để lộ ra tình trạng mong manh của nền kinh tế Trung Cộng, và Ông Trump đã nắm chắc được nhược điểm của Trung Cộng. Khi Trung Cộng không tuân theo những đòi hỏi của Hoa Kỳ, thì Ông Trump đã tăng mức thuế lên 25% trên số lượng hàng hóa 200 tỷ mỹ kim vào tháng 10 năm 2018.

Trong giai đoạnđiều đình mậu dịch dưới áp lực của Ông Trump, đồng Nguyên của Trung Cộng, còn gọi là “nhân dân tệ” đã sụt giá 9% vào cuối năm 2018, và khối dự trữ ngoại hối của Trung Cộng giảm mất 1200 tỷ mỹ kim.

Đứng trước áp lực thương mại và quan thuế của Trump, Tập Cận Bình nghĩ rằng có thể dùng lá bài nông dân vùng Trung Tây Hoa Kỳ3 để gây khó khăn cho Mỹ, và Tập coi đó là một “vũ khí cao cấp”. Nếu nông phẩm của Mỹ không xuất cảng được, thì những nông dân này, vốn là chỗ dựa nòng cốt của Trump, sẽ quay lại chống ông ta. Không may cho Tập, những nông dân này vẫn ủng hộ Trump, và ông Trump đã bồi thường 12 tỷ mỹ kim cho nông dân, một món tiền nhỏ để đánh thắng trong cuộc điều đình.

Một vũ khí cao cấp khác của Tập là thuê mướn một số khá lớn các học giảvà chuyên gia để tuyên truyền rằng chính sách thuế quan của ông Trump có hại cho nền kinh tế Mỹ. Công cuộc tuyên truyền này không có kết quả. Và Ông Tập lại sử dụng một “vũ khí cao cấp” khác là phá giá đồng nhân dân tệ để chống lại làn sóng tấn công của Trump. Tác dụng ngược của biện pháp này đã làm cho đời sống dân Tàu trở nên khó khăn hơn, tạo ra làn sóng chống đối ngầm trong dân chúng, và lan ra giới quan chức cán bộ.

Mặc dầu cuộc điều đình chưa đi tới đâu, nhưng bước tấn công đột phá của ông Trump cho thấy ông ta “trên cơ” ông Tập khá nhiều vì ông ở thế chủ động trên phương diện kinh tế và thương mại. Ông Trump hiểu rằng Ông Tập dư biết Hoa Kỳ là một thị trường lớn nhất của Trung Cộng. Và đó là một cái đòn bẩy mà Ông Trump sử dụng trong cuộc điều đình song phương. Sau khi xẩy ra cơn đại dịch, cuộc điều đình đi vào một khúc quanh mới. Ông Trump đã tố cáo với thế giới về dã tâm nguy hiểm và độc ác của Trung Cộng, và nhân đó mở một chiến dịch vận động trừng phạt Trung Cộng trên một quy mô lớn lao chưa từng có.

 

Xem tiếp kỳ tới

Trump đối phó với các khối liên kết quốc tế và Toàn Cầu Hóa

Related post

Bình Luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.